groente en fruit

Wat zijn antioxidanten?

groente en fruitWe horen en lezen van alles over antioxidanten, maar wat zijn antioxidanten eigenlijk precies? Waarom hebben we ze nodig en hoe krijg je meer antioxidanten binnen? Je leest het allemaal in dit artikel.

Wat zijn vrije radicalen?

Om te begrijpen wat antioxidanten zijn, is het belangrijk om eerst te weten wat vrije radicalen zijn. De belangrijkste eigenschap van antioxidanten is namelijk dat ze helpen om je lichaam te beschermen tegen vrije radicalen.

Waarschijnlijk heb je wel eens van vrije radicalen gehoord en weet je dat ze niet goed zijn voor je lichaam, maar wat zijn het eigenlijk precies? En waarom zijn ze slecht voor je?

Vrije radicalen zijn molecuuldeeltjes die niet helemaal compleet zijn: ze missen een deel van het atoom. Dit missende deeltje heet een elektron. Doordat er een elektron mist, is de molecuul instabiel.

Instabiele moleculen, oftewel de vrije radicalen, willen deze instabiliteit oplossen. Ze hebben daarom de neiging om het missende deeltje op te vullen. Daarvoor gaan de vrije radicalen op zoek naar een nieuwe elektron, zodat de atoom weer compleet is. De vrije radicaal “steelt” hiervoor een vergelijkbare elektron uit gezonde moleculen.

De molecuuldeeltjes van de vrije radicalen worden hierdoor weer compleet, maar de molecuul waarvan de elektron genomen wordt, raakt beschadigd. Op deze manier beschadigen vrije radicalen je lichaamscellen en lichaamsweefsel.

Vrije radicalen niet altijd slecht

Gelukkig is ons lichaam erop gemaakt om vrije radicalen te verwerken. Sterker nog: vrije radicalen horen in je lichaam thuis. Bij het bestrijden van ongewenste bacteriën maakt je lichaam bijvoorbeeld gebruik van vrije radicalen. Ook bij het opruimen van beschadigde eiwitten in je spieren zet je lichaam vrije radicalen in. Hierdoor ondervindt je lichaam geen schade door een kleine hoeveelheid vrije radicalen.

Gezondheidsgevolgen van vrije radicalen

Het slechte nieuws is echter: we worden vandaag de dag bloot gesteld een te veel vrije radicalen. Veel te veel vrije radicalen. Bijvoorbeeld door:

  • Toevoegingen aan ons eten
  • Roken en meeroken
  • Het drinken van alcohol
  • Vervuilde lucht
  • Langdurige stress
  • Te veel zonnen
  • Zware metalen
  • Gebruik van medicijnen
  • Zware sportbeoefening en krachttraining

Je lichaam heeft er moeite mee om grote hoeveelheden vrije radicalen te verwerken, waardoor de vrije radicalen wel schadelijk worden voor je lichaam. Deze schade noemen we oxidatieve stress.

De gevolgen van te veel vrije radicalen

Er wordt veel onderzoek gedaan naar de schade die vrije radicalen kunnen aanrichten. Uit deze onderzoeken blijkt dat oxidatieve stress kan bijdragen aan het ontstaan van allerlei ziektes en aandoeningen, waaronder:

  • Ontstekingen
  • Hartziektes
  • Vaatziektes
  • Beroertes
  • Aderverkalking
  • Kanker
  • Alzheimer
  • Parkinson

Daarnaast kan oxidatieve stress ook het verouderingsproces in ons lichaam versnellen. Onder andere de leeftijd waarop je rimpels krijgt en hoeveel rimpels je krijgt, hangt samen met de hoeveelheid vrije radicalen in je lichaam.

Onze redders: antioxidanten

Gelukkig staan we niet machteloos tegenover deze vrije radicalen. We hebben namelijk antioxidanten: een soort stofjes die vrije radicalen bestrijden. Ons lichaam maakt zelf antioxidanten aan, maar we halen ook een belangrijk deel uit onze voeding.

Hoe werken antioxidanten?

Antioxidanten bestrijden dus vrije radicalen, maar hoe werkt dit precies? Antioxidant betekent letterlijk ‘tegen oxidatie’. Ze gaan dus de oxidatieve stress die vrije radicalen veroorzaken tegen.

Zoals je hebt kunnen lezen “stelen” vrije radicalen elektronen van andere cellen. Anti-oxidanten zijn stofjes die makkelijk een elektron kunnen afstaan. Zo wordt het elektronentekort van de vrije radicalen opgevuld, waardoor deze vrije radicalen je lichaamscellen met rust laten.

De antioxidanten die we uit onze voeding halen, de zogeheten nutritieve antioxidanten, kunnen dit “werk” maar één keer doen. Nadat ze een elektron hebben afgestaan aan een vrije radicaal, zijn ze niet meer effectief.

De antioxidanten die ons lichaam aanmaakt werken anders. Dit zijn een soort enzymen die vrije radicalen onschadelijk maken terwijl ze zelf intact blijven. Een antioxidant enzymen kan daardoor duizenden antioxidanten onschadelijk maken.

Je lichaamseigen antioxidanten zijn echter niet genoeg om alle vrije radicalen te bestrijden die naar aanleiding van onze levensstijl ontstaan. Naarmate je ouder wordt, maakt je lichaam ook steeds minder antioxidanten aan. Om gezond te blijven, is het daarom belangrijk om ook voldoende antioxidanten uit voeding binnen te krijgen.

Wat voor soorten antioxidanten zijn er?

Er zijn veel verschillende antioxidant soorten bekend en waarschijnlijk zijn er nog veel meer die we nog niet ontdekt hebben.

Bekende voorbeelden van stoffen met een antioxidantwerking zijn vitamine A, vitamine B2, vitamine C, vitamine E en de mineralen zink, chroom, mangaan, koper en selenium. De mineralen zijn officieel geen antioxidanten, maar hebben wel een antioxidantwerking. Daardoor worden ze vaak toch onder het kopje antioxidanten genoemd.

Verder zijn er ook veel antioxidanten met iets ingewikkeldere namen, waaronder:

  • Flavonoïden
  • Anthocyaniden
  • Betecaroteen
  • Limoneen
  • Polyfenolen
  • Zeaxanthine
  • Luteïne
  • Lycopeen
  • Glutathione

Oplosbaarheid van antioxidanten

Niet alle antioxidanten zijn even krachtig. Dat je veel antioxidanten binnenkrijgt, betekent lang niet altijd dat deze antioxidanten ook hun werk doen. Ten eerste neemt je lichaam niet alle antioxidanten goed op: veel antioxidanten verlaten je lichaam onbenut.

Ten tweede speelt de oplosbaarheid van de antioxidanten een belangrijke rol. Antioxidanten moeten zo dichtbij mogelijk bij de vrije radicalen komen. Hiervoor moeten ze op kunnen lossen in de substantie waarin de vrije radicalen zich bevinden.

Vitamine C is bijvoorbeeld wateroplosbaar, waardoor het effectief is tegen vrije radicalen die in water voorkomen. Tegen vrije radicalen die in oliën voorkomen, is deze vitamine echter niet zo effectief.

Omgekeerd geldt hetzelfde. Vitamine E lost bijvoorbeeld niet goed in water op en is daarom een slechte antioxidant als het gaat om vrije radicalen die zich in water bevinden. Tegen vrije radicalen in oliën is vitamine E juist wel effectief. Het is daarom belangrijk om zowel wateroplosbare als vetoplosbare antioxidanten binnen te krijgen.

Hoe krijg je meer antioxidanten binnen?

De kans is groot dat je na het lezen van dit artikel gemotiveerd bent om ervoor te zorgen dat je meer antioxidanten binnenkrijgt. Gelukkig zijn er veel voedselsoorten die ons hierbij helpen. Vooral verse groentes en fruit zijn rijk aan antioxidanten. Je kan hierbij het beste kiezen voor biologische producten.

Met een gevarieerd voedingspatroon met veel groenten en fruit, noten, kruiden, specerijen, bonen en peulvruchten, krijg je waarschijnlijk genoeg antioxidanten binnen. Natuurlijk is het wel zo dat bepaald eten meer antioxidanten bevat dan ander eten. Onderstaande voorbeelden zijn zeer goede bronnen van antioxidanten.

Fruit

  • Aardbeien
  • Blauwe bessen
  • Frambozen
  • Goji bessen
  • Appels
  • Kiwi’s
  • Mango’s
  • Sinaasappels
  • Granaatappels
  • Vijgen
  • Pruimen
  • Rozijnen
  • Grapefruit
  • Avocado’s

Groentes

  • Rode en oranje paprika’s
  • Wortels
  • Tomaten
  • Zoete aardappelen
  • Broccoli
  • Spruitjes
  • Spinazie
  • Alfalfa

Kruiden en specerijen

  • Knoflook
  • Peterselie
  • Koriander
  • Gember
  • Kurkuma
  • Kaneel
  • Kruidnagel
  • Paprikapoeder
  • Chilipoeder
  • Zwarte peper

Noten en zaden

  • Walnoten
  • Amandelen
  • Pecannoten
  • Cashewnoten
  • Hazelnoten
  • Hennepzaad
  • Lijnzaad
  • Sesamzaad

Overige

  • Rauwe cacao
  • Groene thee
  • Olijfolie
  • Eieren
  • Vette vis zoals sardines
  • Bonen en peulvruchten

Toegevoegde antioxidanten en supplementen

Steeds meer mensen willen gezonder eten en zijn zich bewust van het belang van antioxidanten. Voedselfabrikanten spelen hier slim op in: ze voegen antioxidanten aan hun producten toe en maken hier vervolgens reclame mee. In principe heb je deze producten echter niet nodig. Hetzelfde geldt voor supplementen met antioxidanten. Je kan ze nemen, maar ze zijn niet noodzakelijk. Een gevarieerd voedingspatroon met veel verse groentes en fruit is in principe voldoende.






                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                   

Auteur: Charlotte
Aantal keer gelezen: 749x
Toegevoegd: 09-06-2016 19:10
Gewijzigd: 29-06-2016 22:03

Relevante links

Categorieën

Er zijn reeds 2179 artikelen toegevoegd op deze website.
De copyrights van infobron.nl zijn van toepassing!