Vaak is het houten frame nog in uitstekende staat en is alleen de stof aan vernieuwing toe. Met een beetje geduld, de juiste materialen en een goede tacker geef je zo’n meubel relatief eenvoudig een tweede leven. Zelf meubels stofferen is niet alleen voordelig, maar ook een leuke en creatieve doe-het-zelfklus. Je bepaalt zelf welke kleur, structuur en uitstraling het meubel krijgt. Zo kun je een klassieke stoel modern maken met een rustige, effen stof of een eenvoudig meubel juist laten opvallen met een kleurrijk patroon. Bovendien is herstofferen een duurzame keuze. Je voorkomt dat een bruikbaar meubel wordt weggegooid en bespaart de materialen en energie die nodig zijn voor de productie van een nieuw exemplaar.
Een van de belangrijkste gereedschappen bij deze klus is de tacker. Met dit apparaat bevestig je de nieuwe meubelstof strak en stevig aan het houten frame. Hoewel het gebruik van een tacker eenvoudig lijkt, zijn een goede voorbereiding en de juiste werkwijze belangrijk voor een professioneel resultaat.
Bij het stofferen van meubels moet de stof stevig en onder gelijkmatige spanning aan het houten frame worden bevestigd. Een gewone nietmachine voor papier is hiervoor meestal niet krachtig genoeg. De nieten zijn te dun en te kort en worden niet diep genoeg in het hout gedrukt. Daardoor kan de stof na verloop van tijd losraken, verschuiven of gaan plooien.
Een tacker is speciaal ontworpen om nieten met voldoende kracht in hout en andere stevige materialen te schieten. Hierdoor blijft de meubelstof goed op zijn plaats, ook wanneer het meubel dagelijks wordt gebruikt. Denk bijvoorbeeld aan een eetkamerstoel waarop regelmatig wordt gezeten. De bekleding krijgt dan voortdurend te maken met druk, beweging en wrijving. Een stevige bevestiging is daarom noodzakelijk.
Voor de meeste kleine stoffeer klussen is een tacker voldoende. Dit type tacker is betaalbaar, gemakkelijk te gebruiken en geschikt voor het bekleden van bijvoorbeeld een losse stoelzitting, een krukje of een kleine hocker. Houd er wel rekening mee dat een tacker enige handkracht vraagt. Wanneer je veel nieten achter elkaar moet plaatsen, kan dat vermoeiend worden.
Werk je regelmatig aan grotere projecten, wil je meerdere stoelen bekleden of wil je sneller en comfortabeler werken? Dan kan een elektrische of pneumatische tacker kopen een betere keuze zijn. Een elektrische tacker werkt op netstroom of met een accu en schiet de nieten met één druk op de knop in het hout. Een pneumatische tacker wordt aangesloten op een compressor en is vooral geschikt voor intensief of professioneel gebruik. Deze modellen vragen minder lichamelijke kracht en zorgen doorgaans voor een constante bevestiging.
De juiste tacker kopen hangt af van het meubel, de hardheid van het hout en de omvang van de klus. Voor een dunne zitting van zacht hout is meestal geen zwaar apparaat nodig. Bij hardhout, dikke meubelstof of meerdere lagen materiaal heb je meer slagkracht nodig.
Let bij het kiezen van een tacker onder andere op:
Het type nieten dat in het apparaat past.
De beschikbare lengtes van de nieten.
De mogelijkheid om de slagkracht in te stellen.
Het gewicht en de vorm van de handgreep.
De aanwezigheid van een veiligheidsvergrendeling.
De manier waarop het magazijn wordt gevuld.
De geschiktheid voor handmatig, elektrisch of pneumatisch gebruik.
Een instelbare slagkracht is vooral handig wanneer je met verschillende materialen werkt. Bij zacht hout kun je de kracht verlagen, zodat de nieten niet te diep door de stof worden gedrukt. Bij harder hout kun je de kracht verhogen om te voorkomen dat de nieten gedeeltelijk blijven uitsteken.
Een goede voorbereiding maakt het verschil tussen een nette afwerking en een frustrerende klus. Verzamel daarom vooraf alle benodigde materialen en leg ze binnen handbereik. Zo hoef je tijdens het opspannen van de stof niet voortdurend te stoppen.
Voor een gemiddelde stoffeer klus heb je het volgende nodig:
Een geschikte handtacker, elektrische tacker of pneumatische tacker.
Stoffeernieten in de juiste breedte en lengte.
Nieuwe meubelstof.
Schuimrubber of een andere geschikte vulling.
Fiberfill of meubel watten voor een zachte afwerking.
Een platte schroevendraaier, tang of niet trekker.
Een scherpe stofschaar of een rolmes.
Een meetlint, liniaal en potlood of kleermakerskrijt.
Eventueel contactlijm of spuitlijm.
Een veiligheidsbril en werkhandschoenen.
Een stevige werktafel of een schone werkvloer.
Controleer altijd of de nieten geschikt zijn voor jouw tacker. Niet iedere niet past in ieder apparaat. Kijk daarom naar het typenummer, de rugbreedte en de maximale niet lengte die de fabrikant voorschrijft. De juiste combinatie voorkomt vastgelopen nieten, beschadiging van de tacker en een onregelmatige afwerking.
De lengte van de niet hangt af van de dikte van de stof en de ondergrond. Voor dunne meubelstof op zacht hout zijn korte nieten vaak voldoende. Bij een dikke stof, meerdere lagen of stevig hout kan een langere niet nodig zijn. De niet moet diep genoeg in het hout komen om goed vast te zitten, maar mag niet zo lang zijn dat de punten aan de andere kant uitsteken.
Zet het meubel op een stabiele en schone ondergrond. Verwijder onderdelen die tijdens het stofferen in de weg zitten. Bij een eetkamerstoel kun je de zitting vaak losschroeven van het onderstel. Dat maakt het verwijderen en aanbrengen van de bekleding aanzienlijk eenvoudiger.
Bewaar schroeven, sluitringen en andere kleine onderdelen in een bakje. Zo voorkom je dat ze tijdens de werkzaamheden zoekraken.
Maak voordat je iets verwijdert enkele foto’s van de bestaande stoffering. Fotografeer vooral de hoeken, naden en onderzijde van het meubel. Deze beelden kunnen later als voorbeeld dienen. Je kunt dan precies terugzien hoe de oude stof was gevouwen en in welke volgorde de verschillende lagen waren aangebracht.
Begin met het voorzichtig verwijderen van de oude stof. Haal de nieten één voor één los met een niet trekker, een platte schroevendraaier of een stevige tang. Steek het gereedschap voorzichtig onder de niet en wrik deze rustig omhoog. Trek de niet daarna volledig uit het hout.
Draag hierbij bij voorkeur werkhandschoenen. Oude nieten kunnen scherp zijn en onverwacht losschieten. Verzamel verwijderde nieten direct in een bakje, zodat ze niet op de vloer terecht komen.
Probeer de oude bekleding zo veel mogelijk heel te houden. Deze kun je namelijk gebruiken als patroon voor het op maat knippen van de nieuwe stof. Markeer eventueel welke zijde aan de voorkant, achterkant, linkerzijde en rechterzijde zat. Dit is vooral handig bij een zitting met een ronde, schuine of onregelmatige vorm.
Controleer tijdens het verwijderen ook de lagen onder de stof. Is het schuimrubber nog veerkrachtig en gelijkmatig, of is het ingezakt, verkruimeld of vervormd? Versleten vulling kan het comfort en het uiterlijk van het eindresultaat negatief beïnvloeden. Vervang beschadigd schuim daarom voordat je de nieuwe stof aanbrengt.
Nu de oude bekleding is verwijderd, kun je het houten frame goed inspecteren. Controleer of er scheuren, losse verbindingen, uitstekende spijkers of scherpe randen aanwezig zijn. Zit er speling in de stoel of het meubel, draai dan losse schroeven aan of lijm verbindingen opnieuw vast.
Schuur ruwe plekken en splinters licht op. Een scherpe houten rand kan de nieuwe meubelstof tijdens het opspannen beschadigen. Verwijder daarna stof en losse houtdeeltjes met een borstel of stofzuiger.
Let ook op afgebroken nieten die in het hout zijn achtergebleven. Probeer deze te verwijderen. Lukt dat niet, sla ze dan voorzichtig volledig vlak. Een uitstekende oude niet kan de nieuwe stof beschadigen of voorkomen dat een nieuwe niet recht in het hout terechtkomt.
Wanneer de zitting niet meer comfortabel is, kun je het oude schuimrubber vervangen. Leg de houten zitting op een nieuw stuk schuim en teken de vorm af. Snijd het materiaal vervolgens met een scherp mes op maat. Werk met rustige bewegingen en houd het mes zo recht mogelijk.
Voor een zachtere en rondere afwerking kun je over het schuim een laag fiberfill of meubel watten aanbrengen. Deze laag voorkomt dat scherpe randen of kleine oneffenheden door de meubelstof zichtbaar worden. De vulling kan met een kleine hoeveelheid geschikte lijm of enkele nieten aan de onderzijde worden bevestigd.
Gebruik niet te veel lijm. Een dikke lijmlaag kan harde plekken veroorzaken en sommige lijmsoorten kunnen dunne stoffen aantasten. Controleer daarom altijd of de lijm geschikt is voor schuimrubber en textiel.
Leg de oude bekleding op de achterkant van de nieuwe meubelstof. Zorg ervoor dat beide delen glad liggen en tijdens het tekenen niet verschuiven. Neem de vorm over en voeg rondom enkele centimeters extra stof toe. Die extra ruimte heb je nodig om het materiaal strak om het frame te trekken en stevig vast te zetten.
Heb je de oude bekleding niet meer of is deze te beschadigd om als patroon te gebruiken? Meet de zitting dan nauwkeurig op. Houd rekening met de hoogte van het schuim, de dikte van het frame en de hoeveelheid stof die aan de onderzijde moet worden omgeslagen.
Knip de stof liever iets te ruim dan te krap. Overtollige stof kun je na het vastzetten altijd verwijderen. Een te klein geknipt stuk kun je niet meer verlengen.
Werk je met een stof met strepen, ruiten of een opvallend patroon? Let dan extra goed op de plaatsing van het dessin. Bepaal vooraf welk deel van het patroon in het midden van de zitting moet komen. Controleer ook of horizontale en verticale lijnen recht lopen.
Bij het bekleden van meerdere stoelen is het verstandig om iedere zitting op dezelfde plaats uit het patroon te knippen. Hierdoor vormen de stoelen visueel één geheel.
Houd bij fluweel, velours en andere stoffen met een duidelijke vleug rekening met de richting van de pool. Wanneer de stof in verschillende richtingen wordt verwerkt, kan dezelfde kleur lichter of donkerder lijken.
Leg de nieuwe stof met de goede zijde naar beneden op een schone werktafel. Plaats de zitting of het meubelonderdeel daarbovenop. Controleer of aan alle zijden voldoende stof overblijft.
Vouw de stof losjes om het frame en draai de zitting eventueel om om de zichtzijde te beoordelen. Controleer of het patroon recht ligt en goed is gecentreerd. Neem hier voldoende tijd voor. Zodra je meerdere nieten hebt geplaatst, wordt het lastiger om de stof nog te verschuiven.
Bij een stof met een patroon kun je het midden van de stof en het midden van de zitting markeren. Door deze markeringen op elkaar te leggen, blijft het dessin tijdens het stofferen netjes op zijn plaats.
Begin met het vastzetten van de stof in het midden van één zijde. Plaats hier eerst één niet. Trek vervolgens de tegenoverliggende zijde strak en plaats daar eveneens één niet. Herhaal dit proces bij de twee andere zijden. De stof zit nu op vier plaatsen vast.
Draai de zitting om en controleer de bovenkant. Ligt de stof recht en is de spanning gelijkmatig verdeeld? Trek de stof stevig, maar niet overdreven strak. Te weinig spanning veroorzaakt plooien en bobbels. Te veel spanning kan het patroon vervormen of ervoor zorgen dat de stof bij de nieten uitscheurt.
Werk vervolgens steeds vanuit het midden naar de hoeken. Plaats enkele nieten aan de ene zijde en ga daarna verder aan de tegenoverliggende zijde. Op deze manier blijft de spanning gelijkmatig verdeeld.
Stop enkele centimeters voor iedere hoek. De hoeken werk je pas af nadat de rechte zijden grotendeels zijn bevestigd.
Controleer regelmatig de zichtzijde van de zitting. Strijk met je hand over de stof en kijk of er plooien, kuilen of scheve lijnen ontstaan. Kleine fouten zijn in dit stadium nog gemakkelijk te herstellen. Verwijder een verkeerd geplaatste niet, span de stof opnieuw en plaats daarna een nieuwe niet.
Houd de tacker altijd haaks op het houten oppervlak. Hierdoor worden de nieten recht en volledig in het hout gedrukt. Wanneer je de tacker schuin houdt, kan een niet scheef terechtkomen, gedeeltelijk uitsteken of de stof beschadigen.
Druk de kop van de tacker stevig tegen het hout voordat je afvuurt. Dit vermindert de terugslag en vergroot de kans dat de niet volledig in het materiaal verdwijnt.
Plaats de nieten bij rechte stukken ongeveer twee tot vier centimeter uit elkaar. Bij ronde vormen, bochten, hoeken of delen die sterk onder spanning staan, kun je de afstand verkleinen. Meer nieten zorgen daar voor een betere verdeling van de spanning.
Schiet de nieten niet te dicht bij de rand van het hout. Het hout kan op die plek splijten en de niet heeft daar minder grip. Plaats de nieten ook niet direct aan de buitenrand van de stof. Laat voldoende materiaal over om uitscheuren te voorkomen.
Controleer regelmatig of alle nieten vlak tegen de stof liggen. Steekt een niet iets uit, tik deze dan voorzichtig verder met een kleine hamer. Zit een niet scheef of is deze slecht geplaatst, verwijder hem dan en gebruik een nieuwe.
De hoeken bepalen voor een groot deel hoe professioneel het eindresultaat eruitziet. Neem daarom voldoende tijd om de stof zorgvuldig te vouwen.
Bij een vierkante zitting kun je de stof aan één zijde strak doortrekken en het overtollige materiaal van de andere zijde in een nette vouw leggen. Zorg ervoor dat de vouwen bij alle hoeken dezelfde richting op lopen. Hierdoor krijgt het meubel een rustige en gelijkmatige uitstraling.
Bij een ronde zitting maak je meerdere kleine plooien. Verdeel deze plooien gelijkmatig over de ronding. Hoe kleiner en regelmatiger de plooien zijn, hoe gladder de rand aan de zichtzijde wordt.
Zet iedere vouw direct vast met een niet, zodat de stof niet opnieuw kan verschuiven. Controleer na iedere hoek de bovenkant van de zitting. Een vouw die aan de onderzijde netjes lijkt, kan aan de bovenkant toch een bobbel veroorzaken.
Knip overtollige stof pas weg wanneer je zeker weet dat de hoek goed zit. Laat altijd genoeg materiaal over rondom de nieten. Wanneer je te dicht langs een niet knipt, kan de stof onder spanning gaan rafelen of uitscheuren.
Bekijk eventueel de foto’s die je van de originele stoffering hebt gemaakt. Meubelfabrikanten gebruiken vaak praktische vouwtechnieken die relatief gemakkelijk zijn na te maken
Wanneer de meubelstof volledig vastzit, kun je overtollig materiaal aan de onderzijde wegknippen. Laat rondom de nieten een veilige rand staan. Knip losse draadjes voorzichtig af, maar trek er niet aan. Door aan een draad te trekken kan de stof verder gaan rafelen.
Voor een professionele afwerking kun je de onderkant bedekken met een dunne onderdoek. Hiervoor wordt vaak zwarte cambric of stofdoek gebruikt. Knip dit doek iets kleiner dan de onderzijde van de zitting. Vouw de randen naar binnen en niet het doek rondom vast.
De onderdoek verbergt de ruwe stof randen, vouwen en nieten. Bovendien beschermt hij de onderzijde tegen stof en vuil. Controleer voordat je de doek bevestigt of alle schroefgaten bereikbaar blijven. Maak waar nodig kleine openingen, zodat je de zitting later weer eenvoudig aan het onderstel kunt bevestigen.
Een tacker is handig en efficiënt, maar het apparaat vuurt scherpe bevestigingsmiddelen met behoorlijk veel kracht af. Werk daarom altijd geconcentreerd en richt de tacker nooit op jezelf of iemand anders. Doe dit ook niet wanneer je denkt dat het magazijn leeg is.
Draag een veiligheidsbril, vooral bij het verwijderen van oude nieten en bij het werken met hard hout. Een niet kan afketsen, breken of onverwacht losschieten.
Houd je vingers tijdens het nieten ruim uit de buurt van de voorkant van de tacker. Zorg er ook voor dat kinderen en huisdieren niet in de werkruimte aanwezig zijn.
Gebruik je een elektrische tacker? Haal dan de stekker uit het stopcontact of verwijder de accu voordat je nieuwe nieten plaatst, het apparaat controleert of een vastgelopen niet verwijdert. Een pneumatische tacker moet eerst van de compressor worden losgekoppeld.
Volg daarnaast altijd de veiligheids- en onderhoudsinstructies van de fabrikant.
Een veelvoorkomende fout is dat alle nieten eerst aan één zijde worden geplaatst. Hierdoor wordt de stof ongelijk aangetrokken en kunnen aan de andere kant plooien ontstaan. Werk daarom kruislings en wissel tegenoverliggende zijden steeds af.
Een andere fout is dat de stof te strak wordt gespannen. De bekleding lijkt dan aanvankelijk mooi glad, maar kan na verloop van tijd vervormen of bij de nieten scheuren. Vooral kunstleer en stoffen met een losse weving kunnen hier gevoelig voor zijn.
Ook het gebruik van verkeerde nieten kan problemen veroorzaken. Te korte nieten hebben onvoldoende grip en kunnen losraken wanneer iemand op het meubel gaat zitten. Te lange nieten kunnen door het hout heen komen of het frame beschadigen.
Verder wordt de staat van het schuimrubber soms onvoldoende gecontroleerd. Nieuwe meubelstof over versleten vulling geeft zelden een mooi resultaat. Kuilen, harde randen en beschadigingen blijven zichtbaar en het zitcomfort verbetert niet.
Tot slot is haast een belangrijke oorzaak van een slordige afwerking. Vooral het uitlijnen van patronen en het netjes vouwen van hoeken vraagt aandacht. Neem regelmatig afstand en bekijk het meubel vanuit verschillende richtingen. Corrigeer kleine afwijkingen meteen, voordat je verder gaat.
Kies altijd een stof die geschikt is voor het gebruik van het meubel. Voor een decoratief krukje kan een lichtere stof voldoende zijn. Voor eetkamerstoelen, fauteuils en andere meubels die intensief worden gebruikt, is een sterke en slijtvaste meubelstof verstandiger.
Let bij het kopen van meubelstof op eigenschappen zoals slijtvastheid, lichtechtheid, vlekgevoeligheid en onderhoudsgemak. Een mooie maar kwetsbare stof is niet altijd de beste keuze voor een meubel waarop dagelijks wordt gezeten.
Test de tacker vooraf op een reststuk hout met een stukje van de gekozen stof. Zo kun je controleren of de nietlengte en slagkracht goed zijn ingesteld. De niet moet vlak tegen de stof liggen, zonder het materiaal diep in te snijden.
Werk daarnaast in een goed verlichte ruimte. Bij voldoende licht zie je sneller of het patroon scheef loopt, de spanning ongelijk is of een niet goed is geplaatst. Gebruik bij voorkeur een ruime werktafel, zodat de stof schoon blijft en je het meubel gemakkelijk kunt draaien.
Maak na afloop foto’s van het eindresultaat en noteer eventueel welk type stof, schuim en nieten je hebt gebruikt. Dat is handig wanneer je later een tweede stoel of een bijpassend meubel op dezelfde manier wilt bekleden.
Zelf meubels stofferen is een toegankelijke en creatieve manier om oude meubels te vernieuwen, geld te besparen en je interieur een persoonlijke uitstraling te geven. Met een geschikte meubelstof, goede vulling en de juiste tacker kun je een versleten stoel, hocker of losse zitting veranderen in een meubel dat weer jarenlang meegaat.
De belangrijkste voorwaarden voor een mooi resultaat zijn een zorgvuldige voorbereiding, gelijkmatige spanning en nauwkeurig werken. Verwijder de oude bekleding rustig, controleer het frame, gebruik de oude stof als patroon en zet de nieuwe stof stap voor stap vast. Begin steeds in het midden, werk naar de hoeken toe en controleer regelmatig de zichtzijde.
Een professionele afwerking ontstaat niet door zo snel mogelijk veel nieten te plaatsen. Het gaat er vooral om dat iedere niet op de juiste plek zit en dat de stof overal netjes en gelijkmatig is gespannen. Neem daarom de tijd en wees niet bang om een verkeerd geplaatst niet opnieuw te verwijderen.
