Melanoom

Hoe kun je melanoom herkennen?

MelanoomMelanoom is een vorm van huidkanker die ontstaat uit melanocuyten. Dit zijn pigmentcellen die zich in de opperhuid bevinden. In Nederland komt deze aandoening steeds vaker voor. Bij ongeveer 5% van alle personen met huidkanker gaat het om melanoom. Wat zijn de oorzaken van melanoom en hoe kun je melanoom herkennen? In dit artikel vertellen we je hier meer over.

Verschillende soorten melanoom

Melonaam komt voor in verschillende soorten. Allereerst is er de zogenaamde melanoma in situ. Hierbij bevinden de melanoomcellen zich nog enkel in de opperhuid (de bovenste laag van de huis). Dit is een vroege vorm van melanoom en hierbij is er nog geen kans op uitzaaiing. Het kan voorkomen dat melanoma in situ langzaam groter wordt. We spreken dan van een lentigo maligna vlek. Het is een donkerbruine pigmentvlek met zwarte gedeelten erin die vaak bij ouderen op de wang ontstaat. Zodra deze vlek overgaat tot een echt melanoom, spreken we van een lentigo maligna melanoom. Dit gebeurt in ongeveer vijf procent van de gevallen. Om die reden wordt vrijwel altijd geadviseerd om een lentigo maligna vlek weg te laten halen.

De meeste melanomen zijn echter oppervlakkig spreidende melanomen. Deze vormen van kanker groeien naar alle kanker uit, maar in de meeste gevallen niet dieper in de huid. Verder is er ook nog het nodulair melanoom. Hierbij is er in een vroeg stadium al sprake van een opeenhoping van veel melanoomcellen. Op de huid is er dan een donkerblauwe, donkergrijze of zwarte vlek te zien. Een zeldzame vorm van melanoom is het acrolentiginieus melanoom. Deze vorm van huidkanker bevindt zich op de handen of de voeten (meestal op de vingers of tenen).

Verder zijn er nog andere vormen van melanoom die zeldzaam zijn. Zo kan er bijvoorbeeld sprake zijn van een ongepigmenteerd melanoom. Dit type bevat geen pigment, waardoor het geen kleur heeft. Aangezien dit melanoom hierdoor vaak niet wordt opgemerkt, wordt het in de meeste gevallen ook te laat verwijderd. Daarom is dit een gevaarlijk soort melanoom. Het is daarnaast ook nog mogelijk dat een melanoom in het oog ontstaat of op de slijmvliezen (keel-, neus- of mondholte, vagina en de anus).

Hoe ontstaat melanoom?

Het is mogelijk dat melanoom ontstaat als gevolg van een erfelijke aanleg. Dit is in ongeveer tien procent van de gevallen zo.Als meerdere personen in je familie een melanoom hebben of hebben gehad, is het daarom verstandig om moedervlekken op je huid goed in de gaten te houden. Er is vaak sprake van een erfelijke aanleg als tenminste drie personen aan één kant van de familie een melanoom hebben of hebben gehad of minstens twee personen in de familie een melanoom hebben of hebben gehad, waarvan één persoon dit heeft gekregen voor het veertigste levensjaar. Verder kan er sprake zijn van een erfelijke aanleg indien iemand in de familie drie keer of meer een melanoom krijgt of wanneer twee personen in de familie dit hebben of hebben gehad en er tevens alvleesklierkanker in de familie voorkomt.

In ongeveer veertig procent van de gevallen waarbij er sprake is van een erfelijke aanleg is er sprake van een afwijking in het CDKN2A gen. Indien je drager bent van dit gen, loop je een sterk verhoogd risico om melanoom te krijgen. Daarbij verhoogt dit gen eveneens de kans op alvleesklierkanker.

 

Naast een erfelijke aanleg zijn er ook andere factoren die een rol spelen bij het ontstaan van een melanoom. In de meeste gevallen ontstaat een melanoom als gevolg van blootstelling aan UV-straling. Indien je als kind voordat je vijf jaar oud was regelmatig bent verbrand in de zon, loop je een hoger risico om melanoom te ontwikkelen als je ouder bent. Personen met een zeer licht huidtype hebben eveneens hogere kans om deze vorm van huidkanker te krijgen. Zij verbranden namelijk gemakkelijker in de zon.



Hoe kun je melanoom herkennen?

Melanocuten bevinden zich over het gehele lichaam en dan met name in de opperhuid. Als je een moedervlek hebt, is dit eigenlijk een opeenhoping van melanocyten. In veel gevallen ontstaat een melanoom vanuit een moedervlek. Een of meerdere van de melanocyten in de moedervlek gaan zich ongeremd delen, waardoor de moedervlek van uiterlijk zal veranderen. De moedervlek kan donkerder of lichter, meer gevlekt of dikker worden. Ook is het mogelijk dat de moedervlek een grillige grens krijgt, gaat jeuken of pijn gaat doen of gaat bloeden. Indien je opmerkt dat dit bij jou het geval is, is het sterk aan te raden om een arts te raadplegen.

 

Hoe kun je nu echt een melanoom herkennen? Hiervoor wordt gebruik gemaakt van de zogenaamde ABCD-methode. In eerste instantie kun je kijken of er sprake is van asymmetrie. De moedervlek heeft dan niet dezelfde vorm aan beide kanten. Daarnaast kun je controleren hoe de borders (randen) eruit zien. Als het gaat om een melanoom, heeft de moedervlek vaak een vage, soms aflopende rand. Verder kun je kijken naar de colour (kleur) van de moedervlek. Bestaat de moedervlek uit verschillende kleuren (bruin, zwart, blauw, rood, wit)? In dat geval zou het om een melanoom kunnen gaan. Als laatste kun je de diameter van de moedervlek meten. Is de vlek een stuk groter dan een normale moedervlek (meer dan 6 millimeter)? Dan is dit wellicht een teken van huidkanker.

 

Naast deze methode kun je ook melanoom herkennen door te controleren of je last hebt van andere symptomen die met dit type kanker gepaard gaan. Verschijnen er bijvoorbeeld nieuwe moedervlekken of ontstaat er een bruin-zwart of zwart bultje? Ontstaan er bultjes of uitstulpingen in een bestaande moedervlek? Deze tekenen kunnen erop wijzen dat het om melanoom gaat. Verder kun je melanoom herkennen aan een jeuk of pijn aan een moedervlek, kleurveranderingen (bijvoorbeeld donkerder worden) en de moedervlek kan gaan bloeden of er kunnen zich zweertjes of korstjes op gaan vormen.

Hoe wordt de diagnose gesteld?

De huisarts zal je waarschijnlijk doorverwijzen naar de dermatoloog voor het stellen van de diagnose. Deze arts zal de moedervlek bekijken en op basis van de bovengenoemde symptomen controleren of het om een melanoom gaat. Aangezien dermatologen hier veel ervaring mee hebben, is het voor hun vaak gemakkelijk om met het blote oog te zien of het om een goedaardige moedervlek of een melanoom gaat. Vaak maakt de dermatoloog de bovenste huidlaag ook een beetje doorzichtig met behulp van een sterk vergrotende lens met verlichting en een druppel water of olie. Hierdoor kan hij of zij door de huid heen kijken en zien wat zich vlak onder de huid bevindt.

Hoe wordt melanoom behandeld?

Er zijn verschillende methoden om een melanoom te behandelen. Aan de hand van het stadium van de ziekte, de kenmerken van de tumor en je lichamelijke conditie zal de behandelend arts samen met jou een behandelplan opstellen. Er kan worden gekozen voor een operatie waarbij het melanoom wordt verwijderd. Soms wordt er daarnaast ook gekozen voor chemotherapie en/of bestraling. Verder kunnen doelgerichte therapie en immunotherapie helpen bij het behandelen van het melanoom. Het kan voorkomen dat je een combinatie krijgt van meerdere behandelingsmethoden. In de meeste gevallen begint de behandeling met het operatief verwijderen van het melanoom.
 
In een groot deel van de gevallen is de behandeling gericht op genezing, maar soms is de behandeling enkel gericht op het remmen van de ziekte. Dit hangt geheel af van de ernst van de aandoening en je lichamelijke conditie. De arts kan een curatieve behandeling aanraden die geheel gericht is op genezing. Soms wordt dit gedaan in combinatie met een adjuvante behandeling. Dit is een aanvullende behandeling die wordt ingezet na een behandeling die gericht is op genezing. Hierbij kun je bijvoorbeeld denken aan bestraling na een operatie.Het doel van deze behandeling is een beter eindresultaat bereiken. 

 

Er kan ook worden gekozen voor een neo-adjuvante behandeling. Dit is net als een adjuvante behandeling eveneens een behandeling die gericht is op een beter eindresultaat. Deze aanvullende behandeling wordt echter in tegenstelling tot een adjuvante behandeling uitgevoerd vóór een curatieve behandeling. Zo kan er bijvoorbeeld gekozen worden om het melanoom voor de curatieve behandeling te behandelen met chemotherapie of bestraling, zodat de tumor voor de operatie kleiner is.

 

Als genezing niet meer mogelijk is (bijvoorbeeld door uitzaaiingen), zal er worden gekozen voor palliatieve behandeling. Deze behandeling is dus niet gericht op genezing, maar bedoeld om de ziekte af te remmen en klachten te voorkomen of te bestrijden. Hierbij kun je bijvoorbeeld denken aan pijnbestrijding.

Hoe kun je melanoom voorkomen?

Als je de ontwikkeling van een melanoom wilt voorkomen, is het belangrijk dat je verstandig zont. Bescherm de huid goed als je in de zon zit en breng niet teveel uren achter elkaar in de zon door, zeker als je een lichte huid hebt en/of weet dat je een erfelijke aanleg hebt voor melanoom. Is je kind jonger dan vijf jaar? Let er dan extra goed op dat hij of zij niet verbrand in de zon, zodat de kans op de ontwikkeling van een melanoom niet wordt verhoogd.

 

Verder is het belangrijk dat je moedervlekken regelmatig controleert. Zie je dat er iets verandert of dat de moedervlek onrustig wordt? Ga in dat geval even langs de huisarts, zodat kan worden gecontroleerd of de moedervlek goedaardig is of dat het om een melanoom gaat. Indien je een melanoom al vroeg opmerkt, is de kans op genezing een stuk groter.






                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                   

Categorieën

Er zijn reeds 1917 artikelen toegevoegd op deze website.

Auteur: Rowanblom
Aantal keer gelezen: 27x
Toegevoegd: 27-12-2016 14:48
Gewijzigd: 17-04-2017 18:37

De copyrights van infobron.nl zijn van toepassing!

Relevante links